Nederland en Het Verre Oosten – De V.O.C. – Gerard Strijards

Paus Alexander VI Borja (1431-1503) trok in 1494 bij een demarcatielijn over de toenmaals bekende aardkloot. Hij deelde de wereld in twee geopolitieke invloedssferen. Die werden toegedeeld aan de katholieke koningen van Portugal en Castilië. Hij trok een meridiaan op 480 kilometer van de Archipel Kaapverdië. Alles ten westen van die lijn werd toe gescheiden aan Castilië. De oostelijke rest aan Portugal.

De monarchen kregen tot opdracht deze concessies te bezigen voor de voortplanting van het rooms-katholieke geloof. Omdat Christus had bevolen dat zijn gelovigen moesten gaan en onderwijzen aan alle andere volkeren. Borja liet de uitwerking van de tweedeling aan de monarchen over. Hij concessioneerde gewoon de aarde. Ongeveer zoals de geallieerden dat ook deden bij de conferentie van Potsdam in 1945. Borja deed dat op basis van het feit dat hij Christus verving. De koningen waren zijn aannemers.  Dat gebeurde bij de uitvoeringsovereenkomst van Tordesillas op 7 juni 1494. Daarbij werd de meridiaan westelijker verlegd op 1770 kilometer. Borja bleef Spanjaard. Hij gunde de Castiliaanse koning een gunstiger areaal, met grondgebieden die commercieel aantrekkelijker schenen.

De nadere omschrijving van beide arealen zou geschieden bij cartografische uitvoeringsarrangementen. De koningen mochten hun rechtsmacht dóórconcessioneren. Portugal deed dat. Aan het nog katholieke Engeland. Spanje behield zich nog alle rechten voor. Nadat de Republiek van de Zeven Verenigde Provinciën erkend was in 1609, viel zij buiten iedere jurisdictieaanspraak in het Tordesillasstelsel.  Ze bleek een protestantse natie. Die kon aan een katholiek verdrag geen rechten ontlenen. De premier van die Republiek, Johan van Oldenbarneveldt, erkende dat. Hij wilde zich voorlopig aan het volkerenrecht houden. Zijn Republiek was nog te zwak om dat niet te doen.

Hij richtte daarom een vennootschap op. De V.O.C. Die was niet aan dat recht gebonden. Ze kreeg ten doel ook koloniaal debiet te verwerven, met respect voor het Tordesillasstelsel. Johan beval haar nieuwe vaarroutes te cartograferen, te claimen en nieuwe maritieme steunpunten te vestigen. Vermijding van een nieuwe oorlog met de katholieke koningen was daarbij parool. De vennootschap kón oorlog aangaan. Maar niet namens de Republiek. Over deze heimelijke geopolitiek gaat dit boek. De V.O.C. was er voor de elite. Niet voor Henk en Ingrid. Maar die mochten wel spaargeld storten. Ze werden dus bedrogen. De V.O.C. maakte enorme schulden. Die werden via hoge accijnzen wél verrekend ten koste van Henk en Ingrid.

De vennootschap boekte winsten. Die kwamen voornamelijk de elite ten goede. Maar ook de mindere klassen. Zij kregen pas op langere termijn uitbetaald. Dat bleek onvoordelig. Ze deden afstand van hun toonderaandelen. Die terugvloeiden naar de elite. De V.O.C. werd een holdingcompany met werkmaatschappijen. Schulden werden afgeboekt op de nationale boekhouding. Via de Staten-Generaal werden obligaties uitgegeven. De schulden werden niet tijdig en regelmatig voldaan. De aandeelhouders inden hun dividenden. Maar waren niet aanspreekbaar.

De staatsschuld steeg enorm. De dividendtrekkers zetten hun tegoeden uit in Londen. Na 1750 was duidelijk dat de V.O.C. afkoerste op een faillissement. Terwijl nog steeds grote winsten werden gemaakt. De elite zorgde ervoor dat dit faillissement zou worden afgewenteld op de ingezetenen van de Republiek via indirecte belastingen. Accijnzen op de bestanddelen van het volksvoedsel: granen, zuivel, lijnoliën, tranen van walvissen en andere zeedieren, aardappelen en slachtprodukten zoals reuzel, vetten, oren en kloeven. Vanaf 1750 was duidelijk dat de Henk en Ingrid het gelag zouden gaan betalen. De elite stuurde aan op een kredietcrisis. Die ontplofte in het gezicht van de gloednieuwe Bataafse Republiek van 1795. Met Henk en Ingrid als dragers van de lange termijnschulden. Zeker tot aan 1880 zouden ze de klos zijn.

 

2022 / softcover / formaat 160 x 240 mm / 308 pagina’s

Artikelnummer:
Prijs inclusief BTW
25,00

Op voorraad

Zij gingen je voor


  • review

    Na mijn eerste luxe boek van een tijdje geleden heb ik van mijn fotojaar 2021 een prachtig boek laten maken. Het had in eerste instantie wat voeten in de aarde, mn door software, maar het eindresultaat was weer prachtig. de kwaliteit van de prints is top. dus ik ben er heel blij mee.


    Ben Ernst
    22 januari 2023 op Facebook

  • review

    Op de ouderwetse manier stuurde ik mijn script in losse vellen, dit was geen probleem al heeft het zijn beperkingen. Veel is mogelijk in overleg. Thans al weer mijn 2e boek ontvangen, mooi uitgevoerd ben dan ook zeer tevreden. Aldus voor iedere schrijver zeer aan te bevelen.


    J. Koorn
    14 januari 2023 op Google

  • review

    Wat heb ik afgelopen week mogen genieten van onze kinderen toen ze hun kado ontvingen. Alle drie kregen ze een mooi luxe boek met een linnen kaft voor elk een andere kleur bedrukt met gouden letters. Probook heeft aan al mijn wensen voldaan.(dat waren er nogal wat) de begeleiding was persoonlijk en ik kreeg adviezen waar ik wat mee kon. Als leek heb ik een bijzonder mooi boek kunnen maken voor ons nageslacht. een kleine oplage van slechts 4 uitgaven. alle 4 anders. Het maakt voor Probook niks uit. Daarvoor ben ik hen bijzonder dankbaar. Ik kan nu aan iedereen verkondigen waar ik dat mooie boek heb laten drukken. Bij Probook.nl. Hartelijk dank. Janny Pijl.


    Janny Pijl
    2 januari 2023 op Facebook

  • review

    …Ik besloot een aantal gedichten te bundelen en in boekvorm te laten drukken door Probook. Met een fantastisch resultaat. Hoewel het geen Sinterklaasgedichten waren werd pakjesavond mede hierdoor een groot succes. Ondertussen heb ik alweer een nieuwe “boeking” ingestuurd. Ditmaal over vijf generaties voorouders van mijn dochters. Mijn verwachtingen zijn hoog gespannen nu ik gezien heb waartoe Probook allemaal in staat is. Dat het hier niet bij zal blijven staat voor mij vast. Er staat alweer een derde project klaar; een kinderverhaal dat ik zelf geschreven en geïllustreerd heb. “ De koning van Ambuland” . Met pensioen gaan is echt leuk. Dankjewel Probook.


    Frank Duden
    13 december 2022 op Facebook

  • review

    Fantastisch eindresultaat!


    Robin Verbraeken
    25 november 2022 op Google

  • review

     

     

    Wil je meer reviews bekijken of zelf een review achterlaten? Dat kan door op onderstaande links te klikken.

    Google

    Facebook


  • review

    Het was een uitdaging om mijn eigen gedichtenbundel te maken. Met behulp van het programma van PROBOOK en de persoonlijke [telefonische] assistentie van de medewerkers, is het een héél mooi boek geworden, ik ben superblij én trots.


    Annelies Bant
    27 november 2022 op Google

  • review

    Onlangs weer 30 exemplaren van mijn boek over Oud Mathenesse, de wijk van mijn jeugd, bijbesteld. Zoals ook de vorige keer was het weer prima verzorgd, was de service uitstekend en kan ik met trots het boek verkopen aan andere mensen die herinneringen aan deze wijk in Rotterdam hebben.


    Elly visser-smit
    13 november 2022 op Google

  • review

    Inmiddels heb ik voor mijn biografiebureau “Dit is je leven” al vele biografieën laten drukken door Probook. Omdat ik het essentieel vind dat de boeken van topkwaliteit zijn en decennialang meegaan en mooi blijven, zodat ook de achterkleinkinderen van de hoofdpersoon er nog van kunnen genieten.


    Edwin Gitsels
    22 oktober 2022 op Google

  • review

    Hele fijne drukkerij, ze denken mee, zijn flexibel en snel. Erg blij met het eindresultaat!


    Marijke Koster
    6 oktober 2022 op Google

Heb je een vraag over het maken van je eigen boek?
Veel- gestelde vragen