Nederland en Het Verre Oosten – De V.O.C. – Gerard Strijards

Paus Alexander VI Borja (1431-1503) trok in 1494 bij een demarcatielijn over de toenmaals bekende aardkloot. Hij deelde de wereld in twee geopolitieke invloedssferen. Die werden toegedeeld aan de katholieke koningen van Portugal en Castilië. Hij trok een meridiaan op 480 kilometer van de Archipel Kaapverdië. Alles ten westen van die lijn werd toe gescheiden aan Castilië. De oostelijke rest aan Portugal.

De monarchen kregen tot opdracht deze concessies te bezigen voor de voortplanting van het rooms-katholieke geloof. Omdat Christus had bevolen dat zijn gelovigen moesten gaan en onderwijzen aan alle andere volkeren. Borja liet de uitwerking van de tweedeling aan de monarchen over. Hij concessioneerde gewoon de aarde. Ongeveer zoals de geallieerden dat ook deden bij de conferentie van Potsdam in 1945. Borja deed dat op basis van het feit dat hij Christus verving. De koningen waren zijn aannemers.  Dat gebeurde bij de uitvoeringsovereenkomst van Tordesillas op 7 juni 1494. Daarbij werd de meridiaan westelijker verlegd op 1770 kilometer. Borja bleef Spanjaard. Hij gunde de Castiliaanse koning een gunstiger areaal, met grondgebieden die commercieel aantrekkelijker schenen.

De nadere omschrijving van beide arealen zou geschieden bij cartografische uitvoeringsarrangementen. De koningen mochten hun rechtsmacht dóórconcessioneren. Portugal deed dat. Aan het nog katholieke Engeland. Spanje behield zich nog alle rechten voor. Nadat de Republiek van de Zeven Verenigde Provinciën erkend was in 1609, viel zij buiten iedere jurisdictieaanspraak in het Tordesillasstelsel.  Ze bleek een protestantse natie. Die kon aan een katholiek verdrag geen rechten ontlenen. De premier van die Republiek, Johan van Oldenbarneveldt, erkende dat. Hij wilde zich voorlopig aan het volkerenrecht houden. Zijn Republiek was nog te zwak om dat niet te doen.

Hij richtte daarom een vennootschap op. De V.O.C. Die was niet aan dat recht gebonden. Ze kreeg ten doel ook koloniaal debiet te verwerven, met respect voor het Tordesillasstelsel. Johan beval haar nieuwe vaarroutes te cartograferen, te claimen en nieuwe maritieme steunpunten te vestigen. Vermijding van een nieuwe oorlog met de katholieke koningen was daarbij parool. De vennootschap kón oorlog aangaan. Maar niet namens de Republiek. Over deze heimelijke geopolitiek gaat dit boek. De V.O.C. was er voor de elite. Niet voor Henk en Ingrid. Maar die mochten wel spaargeld storten. Ze werden dus bedrogen. De V.O.C. maakte enorme schulden. Die werden via hoge accijnzen wél verrekend ten koste van Henk en Ingrid.

De vennootschap boekte winsten. Die kwamen voornamelijk de elite ten goede. Maar ook de mindere klassen. Zij kregen pas op langere termijn uitbetaald. Dat bleek onvoordelig. Ze deden afstand van hun toonderaandelen. Die terugvloeiden naar de elite. De V.O.C. werd een holdingcompany met werkmaatschappijen. Schulden werden afgeboekt op de nationale boekhouding. Via de Staten-Generaal werden obligaties uitgegeven. De schulden werden niet tijdig en regelmatig voldaan. De aandeelhouders inden hun dividenden. Maar waren niet aanspreekbaar.

De staatsschuld steeg enorm. De dividendtrekkers zetten hun tegoeden uit in Londen. Na 1750 was duidelijk dat de V.O.C. afkoerste op een faillissement. Terwijl nog steeds grote winsten werden gemaakt. De elite zorgde ervoor dat dit faillissement zou worden afgewenteld op de ingezetenen van de Republiek via indirecte belastingen. Accijnzen op de bestanddelen van het volksvoedsel: granen, zuivel, lijnoliën, tranen van walvissen en andere zeedieren, aardappelen en slachtprodukten zoals reuzel, vetten, oren en kloeven. Vanaf 1750 was duidelijk dat de Henk en Ingrid het gelag zouden gaan betalen. De elite stuurde aan op een kredietcrisis. Die ontplofte in het gezicht van de gloednieuwe Bataafse Republiek van 1795. Met Henk en Ingrid als dragers van de lange termijnschulden. Zeker tot aan 1880 zouden ze de klos zijn.

 

2022 / softcover / formaat 160 x 240 mm / 308 pagina’s

Artikelnummer:
Prijs inclusief BTW
32,50

Op voorraad

Zij gingen je voor


  • review

    Ik heb hier 20 kleine gedichtenbundels laten drukken. De communicatie liep ontzettend fijn en snel, de prijs is zeker redelijk en het resultaat is erg mooi! Zeker aan te raden


    Britt Hogerheide
    31 augustus 2023 op Google

  • review

    Vanaf het begin een heel goed contact. Had helemaal geen ervaring met een (boek)drukker. Vakkundig bijgestaan op een hele fijne manier. Eind product een fantastisch mooi boek, mooie uitvoering, die iedereen hoog gewaardeerd. Beslist een adres die ik van harte kan aanbevelen. Wim Nagtegaal ~ Huizen


    Wim Nagtegaal
    16 augustus 2023 op Facebook

  • review

    Al twee keer een goed verzorgd boek van Probook ontvangen. De kwaliteit is uitstekend. De website staat wat vol dus het is even je weg zoeken maar er is dan ook heel veel mogelijk. In Word of in hun eigen software. Probook is prima bereikbaar en ze helpen je goed, in het eerste boek wilde ik 3 leeslintjes, die mogelijkheid kon ik niet op de site vinden maar een belletje was voldoende om ervoor te zorgen dat het wel kon.


    Gabriëlla van Leeuwen
    7 augustus 2023 op Google

  • review

    Recent heb ik wederom een boek laten drukken door Probook. Zij zorgen voor een boek in de hoogste kwaliteit tegen een gunstige prijs. Prachtig papier waar foto’s goed op uitkomen. Stevig ingebonden (genaaid!). Ik was apetrots met het resultaat en kreeg veel bewondering voor de mooie uitvoering. Zoek niet verder naar een andere drukker, misschien kun je ergens iets goedkoper uitkomen, maar dan lever je ook veel in wat kwaliteit betreft. Voor het vele werk dat je aan een boek hebt besteed wil je toch het beste resultaat !


    Marjo Hagemeijer
    27 juni 2023 op Facebook

  • review

     

     

    Wil je meer reviews bekijken of zelf een review achterlaten? Dat kan door op onderstaande links te klikken.

    Google

    Facebook


  • review

    Prachtig boek, de omslag die ik had ontworpen was niet correct, maar is goed opgelost door probook. Het boek is erg mooi geworden. Enig puntje is de working van de site is erg onoverzichtelijk. Verder is alles naar wens gegaan.


    Steffanie Huurman
    23 juni 2023 op Google

  • review

    Ik heb twee keer een boek laten drukken bij Probook. De kwaliteit van het product en de service van Probook scoren bij mij uitermate hoog.
    Ik kan een ieder aanraden zijn boek in welke oplage dan ook te laten verzorgen door de professionals van Probook.


    Yves Vermeulen
    14 juni 2023 op Google

  • review

    Fijne partij om mee samen te werken


    Ed Goselink
    10 mei 2023 op Google

  • review

    Probook is zeer hulpvaardig en heeft mijn boek vakkundig en op tijd gedrukt. Een goede prijs/kwaliteitverhouding maken compleet dat ik Probook aanbeveel. Dank jullie wel voor jullie ondersteuning.


    Wim Leenders
    28 maart 2023 op Google

  • review

    Op dit moment ligt mijn partner op de bank het boek over haar opa te lezen. Ze is wild enthousiast en leest dingen die ze nog niet wist. Ze heeft haar opa namelijk nooit gekend. Uit het archief van haar vader heb ik veel kunnen vinden over haar opa en in het boek verwerkt dat ik op haar recente verjaardag kon overhandigen. Dit is mijn tweede boek dat ik door Probook heb laten drukken. En… ik ben zeer tevreden met de helpende hand van Probook en het mooie drukwerk in hardcover. Ook de snelheid van drukken en leveren is uitstekend. Momenteel liggen er nog twee boeken in concept klaar en ook deze laat ik weer door Probook verzorgen.


    Harri Wolkers
    5 maart 2023 op Facebook

Heb je een vraag over het maken van je eigen boek?
Veel- gestelde vragen